Matura z Biznesu i zarządzania 2027 — format, zakres i przygotowanie
W maju 2027 pierwszy rocznik przystąpi do matury z Biznesu i zarządzania. To jedyny egzamin maturalny, do którego nikt nie ma arkuszy z poprzednich lat — bo poprzednich lat nie było. Poniżej to, co faktycznie wiadomo: format arkusza, punktacja, zakres wymagań, co wolno wnieść na salę i jak sensownie przygotować się do egzaminu bez archiwum.
Najważniejsze w skrócie
| Pierwszy egzamin | maj 2027 (liceum), 2028 (technikum) |
|---|---|
| Czas | 180 minut |
| Maksymalna liczba punktów | 50 |
| Poziom | wyłącznie rozszerzony |
| Status | przedmiot dodatkowy (nieobowiązkowy) |
| Rodzaje zadań | zamknięte, otwarte oraz wiązki zadań |
| Przybory | dozwolony kalkulator prosty |
Dokładną datę egzaminu ogłasza dyrektor CKE w komunikacie o harmonogramie na dany sezon — sprawdź ją na cke.gov.pl.
Skąd się wziął ten przedmiot
Biznes i zarządzanie wszedł do szkół ponadpodstawowych 1 września 2023 roku w miejsce podstaw przedsiębiorczości. Uczy się go dziś 532 tysiące uczniów, na poziomie podstawowym albo rozszerzonym — o tym, który wariant prowadzi szkoła, decyduje jej dyrektor, a uczniowie zwykle wybierają rozszerzenie na etapie rekrutacji do klasy o odpowiednim profilu.
Zmiana nie polegała na przemianowaniu przedmiotu. Nowa podstawa programowa mocniej stawia na pracę projektową, studia przypadku i symulacje biznesowe, a mniej na zapamiętywanie definicji. Ta filozofia przeniosła się wprost na kształt egzaminu — i to jest najważniejsza rzecz do zrozumienia przed rozpoczęciem nauki.
Kiedy dokładnie jest pierwsza matura
| Kto | Kiedy |
|---|---|
| Absolwenci liceum ogólnokształcącego | maj 2027 |
| Absolwenci technikum | maj 2028 |
Przesunięcie dla techników wynika z tego, że ich cykl kształcenia jest o rok dłuższy — pierwszy rocznik uczący się nowego przedmiotu dotrze do matury później.
Format arkusza
Egzamin trwa 180 minut i można na nim zdobyć 50 punktów. Warto wiedzieć, że pierwotnie planowano 210 minut — czas skrócono po analizach, które wykazały, że 180 minut wystarczy. Zrezygnowano też z wcześniejszego pomysłu na egzamin dwuczęściowy, z osobnym projektem zespołowym.
Rodzaje zadań
W arkuszu znajdą się trzy rodzaje zadań:
| Rodzaj | Na czym polega |
|---|---|
| Zadania zamknięte | Wybór odpowiedzi spośród podanych: wielokrotny wybór, prawda–fałsz, dobieranie |
| Zadania otwarte | Samodzielne sformułowanie odpowiedzi: uzupełnianie, krótka odpowiedź, wyjaśnianie związków przyczynowo-skutkowych |
| Wiązki zadań | Kilka poleceń opartych na jednym wspólnym materiale źródłowym — wykresie, tabeli danych albo fragmencie tekstu prawnego |
Wiązki zadań są tu elementem najważniejszym i najbardziej niedocenianym. To one powodują, że nie da się zdać tego egzaminu samą znajomością definicji: dostajesz materiał, którego wcześniej nie widziałeś, i musisz coś z niego wyczytać, a potem uzasadnić.
Ile punktów za zadanie
Zadania przykładowe w informatorze CKE punktowane są od 1 do 3 punktów. Widać w nich wyraźny wzorzec: przy zadaniach wieloetapowych punktuje się osobno metodę i osobno wynik. W jednym z przykładowych zadań obliczeniowych punkt przysługuje za poprawną metodę obliczenia, a kolejny za doprowadzenie rachunku do końca.
Praktyczny wniosek: rozpisuj obliczenia. Sam wynik bez widocznej drogi może kosztować połowę punktów za zadanie, a poprawna metoda z błędem rachunkowym i tak coś daje.
Co wolno wnieść
Na egzamin można wnieść kalkulator prosty. Pełną listę przyborów ogłasza dyrektor CKE osobnym komunikatem — i to ten dokument, a nie żadne opracowanie, jest wiążący.
Zakres wymagań
Zadania przykładowe w informatorze przypisane są do obszarów odpowiadających podstawie programowej. Widać wśród nich wprost:
| Obszar | Przykładowe zagadnienia z zadań w informatorze |
|---|---|
| Gospodarka rynkowa | Mechanizm rynkowy, struktury rynkowe, cykl koniunkturalny, PKB i wzrost gospodarczy, inflacja, bezrobocie, stopy procentowe NBP, operacje otwartego rynku, Rada Polityki Pieniężnej, protekcjonizm i polityka gospodarcza |
| Finanse osobiste i rynek finansowy | Instytucje rynku finansowego, rozpoznawanie ryzyka inwestycyjnego, instrumenty finansowe |
| Rynek pracy i zatrudnienie | Formy zatrudnienia, prawa pracownika, wynagrodzenia |
| Przedsiębiorstwo | Formy działalności, koszty i wynik, analiza danych finansowych |
| Prawo i podatki | Podstawy prawa gospodarczego, prawa konsumenta, ubezpieczenia, system podatkowy |
Jeśli te nazwy wydają Ci się znajome — słusznie. To są dokładnie te same obszary, na których opiera się program Olimpiady Przedsiębiorczości. Wrócimy do tego niżej, bo wynika z tego bardzo praktyczna konsekwencja.
Czym to się różni od dawnych podstaw przedsiębiorczości
To pytanie zadaje sobie każdy, kto szuka materiałów i trafia na opracowania sprzed 2023 roku. Różnice są trzy i wszystkie mają znaczenie:
1. Egzamin sprawdza argumentację, nie pamięć. Nacisk położono na analizę danych i uzasadnianie, a nie na odtwarzanie definicji. Nauka polegająca na wykuciu haseł na tym egzaminie nie wystarczy.
2. To poziom rozszerzony, i to jedyny dostępny. Nie ma wariantu podstawowego do wyboru — jeśli zdajesz, zdajesz rozszerzenie.
3. Zmieniła się podstawa programowa. Stare opracowania do podstaw przedsiębiorczości pokrywają część materiału, ale nie odpowiadają obecnym wymaganiom i nie przygotują Cię do formy zadań. Traktuj je jako uzupełnienie, nie jako podstawę.
Największa trudność: brak arkuszy z poprzednich lat
Przy każdym innym przedmiocie standardowa rada brzmi: „przerób arkusze z ostatnich dziesięciu lat". Tutaj nie ma czego przerabiać. Nie istnieje ani jeden arkusz z prawdziwego egzaminu, bo pierwszy dopiero się odbędzie.
Co jest zamiast tego:
- Informator CKE — 68 stron, w tym zadania przykładowe wraz z zasadami oceniania. To jest w tej chwili najbliższy odpowiednik arkusza i najważniejszy dokument, jaki możesz przeczytać. Jest dostępny bezpłatnie.
- Arkusz pokazowy CKE — opublikowany osobno, pokazuje układ całego arkusza, a nie tylko pojedyncze zadania.
- Zadania z pokrewnych egzaminów — testy Olimpiady Przedsiębiorczości i test wstępny na SGH obejmują ten sam zakres wiedzy, choć w innej formie.
Brak archiwum działa w obie strony. Nie masz z czego się uczyć — ale nie ma go też nikt inny, więc nie startujesz z gorszej pozycji niż reszta rocznika. Ten egzamin będzie w pierwszym roku bardziej wyrównany niż jakikolwiek inny.
Czy warto zdawać ten przedmiot
Nauczyciele wypowiadający się w mediach spodziewają się, że w pierwszym roku chętnych będzie stosunkowo niewielu — nowy przedmiot, brak tradycji, brak arkuszy. To ma dwie strony.
Za: jeśli celujesz w studia ekonomiczne, jest to przedmiot bezpośrednio związany z kierunkiem, a materiał pokrywa się z tym, czego i tak potrzebujesz na egzaminie wstępnym na SGH albo na olimpiadzie. Uczysz się raz, używasz kilka razy.
Przeciw: to przedmiot dodatkowy — nie musisz go zdawać. Jeśli uczelnia, na którą celujesz, nie przelicza go korzystniej niż przedmiot, który już umiesz, może się nie opłacać. Sprawdź uchwałę rekrutacyjną konkretnej uczelni i kierunku, zanim zadeklarujesz. Zasady przeliczania ustala każda uczelnia osobno i zmieniają się co rok.
Olimpiada może zdjąć ten egzamin z listy
Jest jeszcze jedna droga, o której mało kto wie, bo działa pierwszy raz w tym sezonie. Laureaci i finaliści Olimpiady Przedsiębiorczości są zwolnieni z matury z Biznesu i zarządzania — a na świadectwie widnieje wtedy 100% i 100 centyl.
Dotyczy to pięćdziesięciu osób w skali kraju, więc nie jest to plan dla każdego. Ale jest to argument, żeby w ogóle spróbować: zawody szkolne odbywają się 3 grudnia 2026, czyli pięć miesięcy przed maturą, a materiał jest w dużej części wspólny. Szczegóły — komu przysługuje, czego nie obejmuje i jak działa formalnie — rozpisaliśmy w osobnym tekście o zwolnieniu z matury przez olimpiadę.
Jak się przygotować
1. Przeczytaj informator, zanim kupisz jakikolwiek podręcznik. To 68 stron i jest za darmo. Zadania przykładowe wraz z zasadami oceniania powiedzą Ci więcej o egzaminie niż jakiekolwiek streszczenie — w tym rzeczy, których streszczenia nie oddają, jak to, za co dokładnie przyznaje się punkty.
2. Ćwicz czytanie wykresów i tabel, nie tylko treści. Wiązki zadań opierają się na materiale źródłowym. Umiejętność odczytania, co się stało ze stopą bezrobocia między rokiem trzecim a czwartym, jest tu osobną kompetencją — i da się ją wyćwiczyć tylko na przykładach.
3. Rozpisuj obliczenia od pierwszego dnia nauki. Skoro punktuje się osobno metodę i wynik, nawyk zapisywania drogi jest wart realnych punktów. Wyrabia się go tygodniami, nie w maju.
4. Naucz się uzasadniać na piśmie. „Wyjaśnij, dlaczego" to inne zadanie niż „wskaż poprawną odpowiedź". Wybierz dowolne zagadnienie z zakresu i spróbuj napisać trzy zdania uzasadnienia — jeśli idzie opornie, to jest dokładnie ta luka, którą egzamin sprawdzi.
5. Opanuj najpierw makroekonomię. Sądząc po zadaniach przykładowych, obszar gospodarki rynkowej jest reprezentowany najsilniej: PKB, inflacja, bezrobocie, stopy procentowe, polityka pieniężna. To jest też obszar, który najbardziej wykracza poza intuicję i wymaga najwięcej czasu.
Najczęstsze pytania
Czy matura z biznesu i zarządzania jest obowiązkowa?
Nie. To przedmiot dodatkowy, zdawany wyłącznie na poziomie rozszerzonym.
Czy mogę zdawać ten przedmiot, jeśli szkoła nie prowadzi go na rozszerzeniu?
Deklaracja przedmiotów dodatkowych nie jest formalnie zależna od tego, czy szkoła prowadziła dany przedmiot na rozszerzeniu. Sytuacje bywają jednak różne — zapytaj szkolnego koordynatora matur o swój przypadek.
Ile trwa egzamin i ile jest punktów?
180 minut, maksymalnie 50 punktów.
Czy można korzystać z kalkulatora?
Tak, z kalkulatora prostego. Pełną listę przyborów ogłasza dyrektor CKE komunikatem na dany sezon egzaminacyjny.
Czy stare materiały do podstaw przedsiębiorczości się przydadzą?
Częściowo — zakres wiedzy się pokrywa, ale podstawa programowa jest inna, a forma zadań zupełnie inna. Traktuj je jako uzupełnienie, nigdy jako główne źródło.
Gdzie znajdę informator CKE?
Jest dostępny bezpłatnie na stronie cke.gov.pl oraz w Biuletynie Informacji Publicznej CKE.
Podsumowanie
- Pierwsza matura z Biznesu i zarządzania: maj 2027 (liceum), 2028 (technikum).
- 180 minut, 50 punktów, wyłącznie poziom rozszerzony, przedmiot dodatkowy.
- Zadania zamknięte, otwarte i wiązki oparte na wspólnym materiale źródłowym.
- Pojedyncze zadania punktowane od 1 do 3 punktów; metoda i wynik bywają punktowane osobno.
- Dozwolony kalkulator prosty.
- Egzamin sprawdza argumentację i analizę danych, nie znajomość definicji.
- Nie ma arkuszy z poprzednich lat — informator CKE i arkusz pokazowy są najbliższym zamiennikiem.
- Laureaci i finaliści Olimpiady Przedsiębiorczości są z tego egzaminu zwolnieni.
Uczciwie o tym, co mamy, a czego nie
Nie prowadzimy kursu do matury z Biznesu i zarządzania i nie chcemy udawać, że jest inaczej. Prowadzimy kurs do Olimpiady Przedsiębiorczości, który obejmuje gospodarkę rynkową, finanse osobiste i rynek finansowy, rynek pracy oraz przedsiębiorstwo — czyli większość zakresu wiedzy tej matury, ale w formie testowej, a nie zadań otwartych.
Jeśli startujesz w olimpiadzie albo zdajesz test wstępny na SGH, materiał pracuje na kilku frontach naraz. Jeśli szukasz wyłącznie przygotowania do zadań otwartych i wiązek — zacznij od informatora CKE, jest darmowy i jest najlepszym źródłem, jakie dziś istnieje.
Przeczytaj też: Olimpiada Przedsiębiorczości 2026/2027 — terminy, etapy i zasady oraz Olimpiada zwalnia z matury z Biznesu i zarządzania — co to znaczy.
Informacje o formacie egzaminu podano za Informatorem o egzaminie maturalnym z biznesu i zarządzania od roku szkolnego 2026/2027 (Centralna Komisja Egzaminacyjna, Warszawa 2025), stan na sierpień 2026. Dokładny termin egzaminu, listę przyborów i zasady deklaracji ogłasza dyrektor CKE komunikatami na dany sezon egzaminacyjny — przed podjęciem decyzji sprawdź je na cke.gov.pl. Ten artykuł nie zastępuje dokumentów CKE. ZdajWOP jest projektem niezależnym, niepowiązanym oficjalnie z Centralną Komisją Egzaminacyjną.